Cách bày mâm ngũ quả đơn giản ngày Tết

Cách trình bày mâm ngũ quả thế nào cho đẹp mà ý nghĩa có thể bạn chưa biết?

Mâm ngũ quả là một phần không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của người Việt Nam. Mỗi loại quả khi bày trên ban thờ đều có ý nghĩa riêng, thể hiện những ước nguyện của gia chủ trong năm mới đến. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn tham khảo cách bày mâm ngũ quả ngày Tết chuẩn nhất để cả năm đầy lộc.

Ý nghĩa bày mâm ngũ quả ngày Tết cổ truyền

Mâm ngũ quả ngày Tết có ý nghĩa bao trùm là thể hiện đạo lý uống nước nhớ nguồn, thể hiện lòng thành kính đối với các bậc tổ tiên. Mâm ngũ quả cúng ngày Tết cũng là yếu tố thể hiện thành quả làm việc của một năm. Ngoài ra, tùy ở những góc độ mâm ngũ quả còn có các ý nghĩa khác.

Có thể bạn quan tâm:  Thác khói trầm hương

Theo quan niệm của ông cha ta, việc chọn 5 loại trái cây được xem như biểu tượng cho thành quả sau một năm lao động miệt mài của những người nông dân. Năm là số quả trong mâm tượng trưng cho sự sống, theo quan niệm người xưa là ngũ hành ứng với mệnh của con người. Ngoài ra số 5 là số lẻ tượng trưng cho sự phát triển, sinh sôi, nảy nở. Những sản vật kết tinh từ mồ hôi, công sức của những người dân lao động chắt chiu qua những vụ mùa. Để đến khi xuân sang nắng ấm, lựa dịp tốt lành mà thành kính dâng lên ông bà tổ tiên, đất trời, thần thánh trong giờ phút linh thiêng.

Tư tưởng của thuyết cổ đại, tất cả mọi vật chất đều được tạo nên bởi 5 yếu tố ban đầu gồm: kim loại (kim), gỗ (mộc), nước (thủy), lửa (hỏa) và đất (thổ) – gọi là ngũ hành đã xâm nhập sâu sắc vào đời sống văn hóa của các dân tộc phương Đông, trong đó có người Việt. Mâm ngũ quả ngày Tết Nguyên Đán chính là một trong những biểu hiện rõ nét của sự ảnh hưởng đó.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang hóa chất độc đến mức nào?

Bên cạnh đó, con số 5 – “ngũ” – tương ứng với ngũ hành, là một con số rất tốt trong quan niệm phong thủy thể hiện sự phát triển bền vững, mạnh mẽ. Vì thế, mâm ngũ quả trên ban thờ nhằm thể hiện mong muốn âm dương hòa hợp, sinh sôi nảy nở, phát triển.

Có rất nhiều cách trình bày mâm ngũ quả đẹp và hợp phong thủy

Mâm ngũ quả ngày tết gồm 5 loại quả có 5 màu sắc khác nhau. Con số 5 thể hiện ước muốn của người Việt Nam mới sẽ đạt ngũ phúc lâm môn: Phú, quý, thọ, khang, ninh. 5 màu sắc thể hiện ý nghĩa nguồn của cải năm phương đưa về kính lên tổ tiên. Như nải chuối có màu xanh tượng trưng Đông phương, quả bưởi có màu vàng tượng trưng Trung phương, quả hồng có màu đỏ tượng trưng Nam phương, quả lê có màu trắng tượng trưng Tây phương và một loại quả có màu sẫm khác tượng trưng Bắc phương. Năm màu sắc này cũng tượng trưng ngũ hành trong vũ trụ là Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ.

Con số 5 trong mâm ngũ quả còn thể hiện lịch sử tín ngưỡng dân tộc. Ví dụ, đạo Phật có ngũ giới, tức 5 điều quy định của đạo Phật. Đạo Lão với ngũ hành. Đạo Khổng là ngũ thường. Nguyên nhân chọn ngũ quả thay vì chọn các yếu tố khác bởi người xưa quan niệm hoa quả có nhiều hạt, múi, chùm. Điều này thể hiện mong ước sang năm mới sẽ sinh sôi phát triển cả trong sản xuất lẫn cuộc đời.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang trầm hương

Mâm ngũ quả thì sẽ phải có đủ năm loại quả nhưng tùy theo quan niệm của từng vùng, từng địa phương và mùa màng khác nhau, nên mâm ngũ quả cũng khác nhau như: chuối, bưởi, phật thủ, dưa hấu, cam, quýt, dừa, na, hồng xiêm, táo…

Hiện nay do thể hiện tính thẩm mỹ cùng thể hiện lòng hiếu thảo đến ông bà, tổ tiên mà người ta không quá cứng nhắc trong chuyện phải là 5 loại quả nữa nhưng ở miền Bắc người ta vẫn chọn số quả lẻ khi trưng mâm ngũ quả ngày Tết trong khi đó miền Trung và miền Nam thoải mái hơn khi không quan trọng chuyện chọn số quả lẻ hay chẵn mà chủ yếu chọn ý nghĩa của loại quả khi trưng mâm ngũ quả ngày Tết.

Với các ý nghĩa trên nên khi trình bày mâm ngũ quả, người ta có những quy ước dân gian. Ví dụ, mâm ngũ quả chỉ bày quả, không đặt thêm hoa hoặc thực phẩm gì. Số lượng trên mâm ngũ quả chỉ tính loại, không tính quả. Ví dụ, chuối chỉ cần một nải mà không quan tâm số lượng là 15 hay 16 quả.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang không khói

Ý nghĩa các loại trái cây bày mâm ngũ quả

Chuối xanh

Cách bày mâm ngũ quả có chuối ngày Tết

Là loại quả chiếm vị trí quan trọng trong cách bày trí mâm ngũ quả. Chuối gần gũi với người dân Việt, đặc biệt với người dân miền Bắc, sự có mặt của lọai quả này không thể thiếu trong những ngày Tết. Nải chuối như bàn tay ngửa, hứng lấy nắng sương đọng thành quả ngọt và che chở, bảo bọc. Màu xanh của chuối biểu tượng cho mùa xuân, sự tinh túy của đất trời, mang ý nghĩa che chở bao bọc.

Phật thủ, bưởi

Cách bày mâm ngũ quả có phật thủ ngày Tết

Được đặt ở giữa mâm ngũ quả, loại quả này mang ý nghĩa cầu mong trời phật ban lộc, che chở, ban sự may mắn bình an.

Đủ đủ, sung

Đây là hai thứ quả mà mọi người luôn muốn đặt lên bàn thờ gia tiên vào những ngày Tết. Quả đu đủ với biểu tượng của sự thịnh vượng, đủ đầy. Quả sung gắn với biểu tượng sung mãn, sức khỏe và tiền bạc. Với mong muốn sự sung túc, đầy đủ sẽ đến với gia đình mình và tránh được sự khó khăn, bần hàn.

Có thể bạn quan tâm:  Thác khói trầm hương

Cam, quýt chín, hồng, mận, lê, đào

Rực lên màu sắc mạnh mẽ.  Mỗi loại quả tượng trưng cho các mùa khác nhau. Điều đó thể hiện sự mong muốn suốt năm gia đình sẽ được no đủ, thăng tiến, thành đạt và hạnh phúc.

Hay còn gọi là mật phụ. Vị ngọt thanh, ngụ ý việc gì cũng trơn tru, suôn sẻ.

Lựu

Nhiều hạt, tượng trưng cho con đàn cháu đống.

Táo

Tượng trưng cho phú quý, giàu sang.

Thanh long

Rồng mây hội tụ. Không chỉ đẹp ở vẻ ngoài mà còn ở tên gọi, bởi theo quan niệm người dân, nếu như đầu năm được rồng ghé thăm nhà thì cả năm được may mắn, phát tài phát lộc.

Dưa hấu

Dưa hấu với vỏ xanh và ruột đỏ sẽ mang lại sự may mắn. Quả căng tròn mọng nước, ngọt thanh tượng trưng sự sung túc và căng tràn sức sống. Hiện dưa hấu ruột vàng cũng được lựa chọn nhiều vì màu vàng cũng là màu may mắn.

Quả trứng gà

Quả trưng hình tròn tượng trưng cho trời đất, ý là lộc trời cho.

Xoài

Phát âm giống như “xài” của người miền Nam: Cầu mong cho việc tiêu xài không thiếu thốn.

Thơm

Miền Nam gọi là khóm: Với dáng như rồng (thân có vảy như vảy rồng) với ý nghĩa mang lại sự giàu có, may mắn và thịnh vượng.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang không khói

Nho

Trong phong thủy, nho tượng trưng cho sự tạo ra sự phong phú của cải vật chất. Nho cũng đại diện cho sự thành công. Đôi khi, nho cũng được sử dụng như là công cụ phong thủy cho việc hóa hung thành cát, biến vận hạn rủi ro thành may mắn.

 

Quy tắc chung bày mâm ngũ quả

Quả bưởi thường được “ôm” trong “vòng tay” của nải chuối, xung quanh là hồng, quýt , đào mận, sung đan xen vào nhau tạo thành hình tháp… Và mâm ngũ quả sẽ ý nghĩa nhất nếu có đầy đủ những loại quả tượng trưng cho mỗi điều mong ước khác nhau, tượng trưng cho trời đất và các mùa trong năm.

Cách trình bày mâm ngũ quả miền Bắc

Ở miền Bắc, trên mâm ngũ quả thường có 5 loại quả với 5 màu khác nhau, cụ thể gồm:

  • Màu xanh: Chuối, táo
  • Màu vàng: Bưởi (hoặc phật thủ), cam, quýt
  • Màu đỏ: Hồng hoặc táo tây, ớt
  • Màu trắng: Roi, mận, đào hoặc lê
  • Màu đen: Hồng xiêm hoặc nho đen, măng cụt, mận

Người miền Bắc thường chọn chọn số quả lẻ khi bày mâm ngũ quả ngày Tết.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang hóa chất độc đến mức nào?

Cách trình bày truyền thống thường gặp là nải chuối được đặt ở dưới cùng, ở giữa để đỡ lấy toàn bộ các cây trái khác. Mâm ngũ quả đẹp là mâm ngũ quả có đủ màu sắc rực rỡ. Chính giữa nải chuối xanh thẫm là quả bưởi căng mọng hoặc quả phật thủ chín vàng nổi bật.

Cách bày mâm ngũ quả miền Bắc
Một số cách bày mâm ngũ quả miền Bắc

Những quả chín đỏ đặt xung quanh. Những chỗ khuyết đặt xen kẽ quýt vàng, táo màu xanh hoặc những trái ớt đỏ mọng, hoàn thiện những nét trang trí cuối cùng.

Ngày nay, hoa quả cây trái ngày càng đa dạng phong phú nên mâm ngũ quả cũng mới mẻ hơn. Dù bày biện thêm nho, dứa, cam, hồng xiêm, na… nhưng người ta vẫn gọi là mâm ngũ quả.

Cách trình bày mâm ngũ quả miền Trung

Ở miền Trung, người dân không quá câu nệ hình thức của mâm ngũ quả mà chủ yếu có gì cúng nấy, thành tâm dâng kính tổ tiên. Mặt khác, do chịu sự giao thoa văn hóa hai miền Bắc – Nam nên mâm ngũ quả của người miền Trung hầu như không kiêng loại quả nào, miễn là trên mâm phải có nhiều màu sắc, tươi ngon, có sẵn theo mùa.

Các bày mâm ngũ quả miền Trung
Các bày mâm ngũ quả miền Trung

Mâm ngũ quả thường được xếp hình tháp hoặc hình long phụng với cặp dưa đặt hai bên. Ngoài ra còn có rất nhiều loại hoa trái của quê hương được xếp bên cạnh.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang trầm hương

Cách trình bày mâm ngũ quả miền Nam

Chuẩn bị: Mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài, sung.

Không như hai miền, Bắc và Trung, người miền Nam với triết lý “cầu vừa đủ xài sung túc” rất chuộng 5 loại quả: mãng cầu, dừa, đu đủ, xoài và sung.

Mâm ngũ quả của người miền Nam thể hiện rõ tính bình dị, dân dã và hóm hỉnh. Mỗi người một cuộc sống và mong muốn khác nhau, biết là nào là “đủ”, nhưng ai cũng chỉ cần đủ mà thôi.

Cách bày mâm ngũ quả miền Nam
Cách bày mâm ngũ quả miền Nam

Cách trình bày là ba loại quả có hình dáng to và trọng lượng nặng là đu đủ, dừa, xoài đặt lên mâm trước để lấy thế; sau đó, bày những quả khác chèn lên, để tạo thành một ngọn tháp.

Bên cạnh những loại quả được ưa chuộng đặc biệt đó thì người miền Nam lại kỵ cúng một số loại quả, vì theo phát âm tên gọi mang ý nghĩa không tốt, như:

– Chuối: Chúi nhủi, làm ăn không phất lên được.

– Lê, táo (bom): Lê lết, đổ bể, dễ thất bại.

– Cam, quýt: Quýt làm cam chịu.

Mâm ngũ quả ngày Tết là nét văn hóa đặc trưng của người Việt, dù có khác nhau giữa các vùng miền nhưng trên hết đều thể hiện sự thành kính hướng về nguồn cội, tổ tiên và ước mong một năm mới an khang, hạnh phúc và đủ đầy. Hita hi vọng với các cách bày mâm ngũ quả đơn giản phía trên sẽ giúp các bạn làm đẹp và ý nghĩa cho ban thờ gia tiên trong những ngày Tết.

Có thể bạn quan tâm:  Nhang trầm hương

Hita tự hào là nhà sản xuất và cung cấp các loại hương nhang sạch thảo dược từ thuốc nam, thuốc bắc 100% tự nhiên, đảm bảo không sử dụng bất kỳ hoá chất phụ liệu nên mùi hương lúc nào cũng nhẹ nhàng, lan toả xa vừa đáp ứng nhu cầu thờ cúng hàng ngày vừa hỗ trợ điều trị mất ngủ hoặc giúp tinh thần tỉnh táo. Đặc biệt thích hợp với văn phòng làm việc, yoga hoặc thiền định. Các sản phẩm gồm nhang có tăm và nhang vòng. Quý khách tìm hiểu sản phẩm vui lòng truy cập từng menu ở trên cùng nhé.

Từ khoá liên quan: cách bày mâm ngũ quả đơn giản | cách bày mâm ngũ quả đẹp và ý nghĩa | cách bày mâm ngũ quả trung thu | hình ảnh mâm ngũ quả đẹp nhất | cách chưng mâm ngũ quả miền nam | trình bày mâm ngũ quả ngày tết | cách bày hoa quả trên bàn thờ | cách bày mâm ngũ quả ngày tết miền bắc

Vật phẩm đồng hành với mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả thường được trưng lên bàn thờ thì không thể thiếu vật phẩm thờ cúng đồng hành là nhang. Với đa số nhang thờ cúng bán trên thị trường với giá siêu rẻ được làm từ tăm tre, bột gỗ và hoá chất phẩm màu. Việc đốt loại nhang này tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bệnh với sức khoẻ khi sử dụng lâu dài. Hiện nay công ty HITA vừa cho ra đời loại nhang thảo dược 100% sạch tự nhiên từ các loại thuốc bắc, thuốc nam được trồng, thu hoạch và bào chế đúng thời điểm nhằm giữ độ tươi, xanh và hàm lượng dược liệu ở mức cao nhất. Dưới đây là một số sản phẩm nhang thảo dược của công ty HITA đang sản xuất và cung cấp:

Có thể bạn quan tâm:  Nhang không khói

Hương nhang khuynh diệp

Nhang sạch khuynh diệp

55,00059,000
165,000334,000

Hương nhang thảo dược thuốc bắc

Nhang sạch thảo dược thuốc bắc

69,000395,000

Hương nhang thảo dược thuốc nam

Nhang sạch thảo dược thuốc nam

69,000514,000